ازدواج : باید ها و نباید های ازدواج

ازدواج یک مرحله بسیار مهم از زندگی است که نه تنها برای زن و شوهر ، بلکه برای نسل های بعد نیز سرنوشت ساز است.ازدواج عامل تکامل انسان است.

پیامبر اکرم (ص) فرمود : « هیچ بنایی در اسلام از ازدواج در نزد خدا محبوب نیست .»

و همچنین فرمود : «هیچ چیزی نزد پروردگار از خانه ای که با ازدواج شکل می گیرد دوست داشتنی تر نیست.»

وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّهً وَرَحْمَهً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ     سوره روم ، آیه 21 

    

  • و از نشانه‏ هاى قدرت و رحمت خدا اینکه از [نوع] خودتان همسرانى براى شما آفرید تا بدانها آرام گیرید و میانتان دوستى و رحمت نهاد آرى در این [نعمت] براى مردمى که مى‏ اندیشند قطعا نشانه‏ هایى است .

مرد برای زن و زن برای مرد

از لحظه پیوند زناشویی اگر این فکر در زن و مرد باشد ، که چقدر از مشکلات زندگی برطرف خواهد شد .

مرد بهترین حالت و وضعیت خود را برای همسرش ، و زن نیز زیباترین و پاکیزه ترین وضعیت خود را برای شوهرش فراهم می کند و آن وقت آن دو در کنار هم و از هم بهترین و شیرین ترین لذات و خاطره ها را خواهند برد.

زن ویژگی های رفتاری و لطافت روحی خاصی دارد ؛ لذا مرد در روبرو شدن با همسرش باید به این نکته توجه کند.

« المرأۀ ریحانۀ و لیست بقهرمانه» زن مثل گل است و قهرمان نیست . (نهج البلاغه،نامه 31)

مرد هم مایل است حقوق همسری و پدری او در خانواده رعایت شود؛ لذا زن هم باید به این مسأله توجه کند.

پیامبر اکرم (ص) فرمود : زنان امانت خدا نزد شمایند به آنان زیان نرسانید و حقوق آنها را فراموش نکنید.

اگر مرد به زن خود و زن به همسر خود بیندیشد و سعی در تأمین آسایش و رضایت خاطر یکدیگر در محدوده رضایت خدا بکنند ، زندگی شیرین و رشته دوستی و محبت محکم خواهد  شد.

آن وقت آن دو در کنار یکدیگر لذُت خوشبختی را خواهند چشید و دردها و رنج های زندگی را در کنار هم فراموش خواهند کرد.

مشاوره قبل از ازدواج

یکی از مفید ترین و ضروری ترین مشورت ها ، مشاوره قبل از ازدواج است ؛ زیرا مشاوره قبل از ازدواج به انسان کمک می کند که در انتخاب همسر ، مناسب ترین همسر را برگزیند.

همسر مناسب همسری است که انسان بتواند در کنار او خوشبخت شود و دین و اعتقاد خودش را نه تنها حفظ کند ، بلکه تکمیل کند و مستحکم تر کند ؛ با تفاهم و همدلی و تلاش خود را افزایش بدهد و در خانه احساس رضایت کند و فرزندان سالم و صالح تربیت کند.

بعضی از بیماری ها وجود دارند که به شکل ممکن است در زن و مرد وجود داشته باشند و بعد از ازدواج هم این بیماری های مخفی و ناشناخته سبب تولید بچه های ناسالم و معلول شوند و سال های زیادی خانواده را به گرفتاری‌های سخت دچار کنند. مشاوره قبل از ازدواج به زوج‌های جوان کمک می کند از این مشکلات پیشگیری کنند .

اگه بیماری های ارثی خانوادگی وجود داشته باشد ، در ازدواج های فامیلی خطر این بیماری ها بیشتر خواهد بود . اما اشتباه نکنید ، ازدواج‌های فامیلی همیشه سبب این گرفتاری ها نمی‌شود ؛ یک مشاوره پزشکی می تواند به شما کمک کند که حتی اگر ازدواج فامیلی کرده اید دچار مشکلی نشوید.

در مشاوره قبل از ازدواج توصیه های لازم راجع به پیشگیری از بیماری های ارثی ، بارداری ، سن مناسب برای بارداری ، تعداد بچه ها ، فاصله بین بچه ها ، روش مناسب تنظیم خانواده و حتی مراجعاتی که باید در دوران بارداری و بعد از زایمان داشته باشید به شما داده می‌شود و شما و همسرتان با هم این توصیه ها و مراجعات بعدی ، می توانید سلامت خودتان به فرزندانتان را تضمین کنید.

ازدواج، یک ارزش اسلامی

مطلب اصلی و اول این است که این ازدواجی که خدای متعال قرار داده و آفرینش هم آن را اقتضا می‌کند ، یکی از نعمت ها و اسرار الهی و یکی از پدیده های اجتناب ناپذیر زندگی بشری است . می شد که خداوند در قوانین آسمانی این موضوع را لازم ، واجب و حتمی و مجاز کند و مردم را رها کند تا یکی یکی بروند با هم ازدواج کنند اما این کار را نکرده است . بلکه ازدواج را یک ارزش قرارداده ، یعنی کسی که ازدواج نمی کند خود را از این ارزش محروم نموده است.

سنت پیامبر : ازدواج به موقع

روایت معروفی داریم که پیامبر(ص) فرموده اند : نکاح سنت من است . البته این سنت آفرینش است ، سنت میان انسان ها و همه اقوام و ادیان است . پس چرا فرموده اند سنت من ؟ چه اختصاصی وجود دارد ؟ شاید از این جهت باشد که اسلام بر این امر تاکید بیشتری ورزیده و این تاکید در ادیان الهی دیگر کمتر است . شما ملاحظه می کنید این تاکیدی که اسلام بر ازدواج کرده در این مکاتب اجتماعی و فلسفه های رایج اجتماعی و سیاست های معمولی دنیا ، وجود ندارد.

اسلام اصرار دارد که پسرها و دخترها در میان سنینی که برای ازدواج آماده اند ازدواج نمایند. نکاح ، علاوه بر یک تقاضای طبیعی ، به یک سنت دینی و اسلامی نیز هست . بنابراین خیلی آسان است که کسی از طریق این اقدام و عمل که طبیعت و نیاز او اما ایجاب می کند ثواب هم ببرد ؛ چون سنت است و به قصد ادای سنت پیامبر و اطاعت امر ایشان به این امر اقدام نماید .
ازدواج یک سنت طبیعی و الهی است . این را پیامبر(ص) به سنت خودشان تعبیر می کنند. معنایش این است که در اسلام بر روی این مسئله تاکید ویژه ای شده. چرا ؟ به خاطر اهمیت این مسئله ، به خاطر تاثیر عمیق تشکیل خانواده در تربیت انسان ، در رشد فضایل ، در ساخت و ساز انسان سالم از لحاظ عاطفی ، رفتاری ، روحی و تربیت های بعدی .

برکات و فواید ازدواج

فرصت ازدواج و آرام گرفتن در یک مجموعه خانواده ، یکی از فرصت‌های مهم زندگی است . برای زن و مرد – هر دو – این یک وسیله آرامش و آسایش روحی و وسیله دلگرم شدن به تداوم فعالیت زندگی است .
وسیله تسلی ، وسیله ی پیدا کردن یک غمخوار نزدیک که برای انسان در طول زندگی لازم است قطع نظر از نیازهای طبیعی انسان که نیازهای غریزی و جنسی می باشد ، مسأله ی تولید نسل و داشتن فرزند هم خود از دلخوشی های بزرگ زندگی است .
پس می بینید از هر دو طرف که انسان نگاه می‌کند ، ازدواج یک امر مبارک و یک پدیده بسیار مفید است . البته مهمترین فایده ازدواج ، همان تشکیل خانواده است و بقیه مسائل ، فرعی و درجه دو و یا پشتوانه‌ ی این مسئله است ؛ مثل تولید نسل یا ارضای غرایز بشری ، اینها همه درجه دو است ، درجه اول همان تشکیل خانواده است .
بنای نسل بشری به ازدواج است . انتقال تمدن ها و فرهنگ ها به ازدواج است . بقای استقلال جوامع – چه از لحاظ سیاسی و چه از جهات دیگر – به ازدواج است . برکات فراوانی بر ازدواج است.

مهمترین فایده

مسئله ازدواج و تشکیل خانواده در شرع مقدس امر بسیار مهمی است و فواید بسیاری هم دارد اما ، مهمترین فایده و هدف ازدواج ، عبارت است از تشکیل خانواده.

نفس این علقه ی زوجیت و تشکیل یک واحد جدید ، مایه آرامش زن و مرد و مایه ی کمال و اتمام شخصیت آنهاست . بدون آن هم زن و هم مرد ناقصند . همه ی مسائل دیگر فرع این است .اگر این کانون سالم و پایدار شد ، بر روی آینده و بر روی همین وضع فعلی جامعه تأثیر خواهد گذاشت .

ازدواج در حقیقت دروازه ورود به تشکیل خانواده است و تشکیل خانواده اساس همه تربیت های اجتماعی و انسانی است .

اصل در ازدواج عبارتست از پیوند زناشویی دختر و پسر و تشکیل خانواده . همین قدر که دختر و پسر همدیگر را ببینند و عقد شرعی جاری بشود و اینها با هم زن و شوهر بشوند ، یک کانون خانواده به وجود آمده و یک خانواده جدیدی تشکیل شده است . شارع مقدس خانواده مسلمان و سالم را دوست دارد . وقتی خانواده تشکیل شد ، برکات زیادی در آن هست ، نیازهای زن و شوهر تامین می‌شود ،نسل بشری ادامه پیدا می‌کند … اما اصل قضیه ، فرزند ، زیبایی و ثروت نیست . اصل قضیه این است که دو نفر با هم زندگی مشترکی را تشکیل می دهند و این محیط باید یک محیط سالمی باشد .

نفس ایجاد کانون خانوادگی و یک کانون جدید ، از همه چیز مهمتر است . اساس خلقت بشر چه زن و چه مرد ، این طوری است که باید یک زن و مرد یک واحدی را تشکیل بدهند ، تا زندگی راحت ، بی دغدغه و آماده برای جوابگویی به نیازهای بشر پیش برود . اگر این نشد ، یک پایه مهم از زندگی لنگ است .

آغاز زندگی مشترک و روابط عاطفی اجتماعی

سلامت روان عبارتست ازمجموعه عواملی که باعث پیشگیری از ایجاد اختلالات روحی ، روانی و رفتاری می گردد و یا به عبارت دیگر در پیشگیری از وخیم شدن اختلالات روانی نیز نقش دارد.
سلامت روان به معنای سازگاری فرد با خود و محیط آن نیز هست . یعنی فرد بایستی قادر باشد از تمامی توانمندی‌ها و قابلیت‌های خویش استفاده نماید به طوری که دچار آسیب نگردد .

متخصصان سلامت روانی به مفهوم پیشگیری بسیار تأکید داشته و به موضوع پیشگیری اشاره می کنند .

1 _ پیشگیری سطح اول

2 _ پیشگیری سطح دوم

3 _ پیشگیری سطح سوم

پیشگیری سطح اول

منظور از پیشگیری سطح اول ، بکارگیری دانش ، روش ها و ابزاری است که در جلوگیری از بیماریها و اختلالات موُثر می باشد . به عنوان مثال به جوانانی که ازدواج کرده اند آموزش داده می شود که چه نکاتی را در نظر بگیرند که فرزند آنها مبتلا به عقب ماندگی ذهنی نشود .

پیشگیری سطح دوم :

منظور از پیشگیری صفحه دوم ، تشخیص به موقع یک مشکل ، یا یک اختلال و درمان و یا اقدام فوری می باشد . بدین وسیله ما می توانیم به وسیله شناسایی زود هنگام از وخیم بودن هرگونه اختلال جلوگیری بعمل آوریم .تشخیص زودرس سرطان گردن رحم و درمان به موقع نمونه ای از این موارد است .

پیشگیری سطح سوم :

منظور از پیشگیری سطح سوم بکارگیری کلیه اقدامات توانبخشی است که فرد را قادر می سازد تا با حداکثر توانایی های جسمی و اجتماعی خود فعالیت کند . بنابراین آموزش مهارتهای شغلی و اجتماعی بسیار مفید واقع می گردد .

به طور کلی می توان گفت که هر چه مهارت های سازگاری ، عزت نفس و برخورداری از حمایت های گروهی و اجتماعی بیشتر باشد و در عوض استرس‌های وارده به فرد و عوامل ارگانیکی و عضوی کمتر باشد سلامت روان فرد در سطح بالاتری خواهد بود .

تعریف خانواده

امیر الموُمنین (ع)

فرموده اند : ازدواج کنید که ازدواج سنت رسول خدا (ص) است ، چرا که آن حضرت می فرمود : هر کس دوست دارد از سنت من پیروی کند ، بداند که ازدواج از سنت من است .

خانواده عبارت است از یک واحد اجتماعی که در اثر ازدواج زن و مرد ایجاد شده و پس از به وجود آمدن فرزندان کامل می‌شود . به عبارت دیگر خانواده را مجموعه ای از افراد دانسته اند که با هدف و منافع مشترک در زیر یک سقف زندگی می کنند .
اسلام ، خانواده را شامل افرادی می داند که شخصیت روانی ، حقوقی و معنوی دارند و هسته اولیه و اصلی آن با ازدواج مشروع زن و مرد می داند که با عقد ازدواج ، طرفین دارای وظایف و حقوق جدید می‌شوند .

وظایف اعضای خانواده بسیار است ولی مهمترین آنها عبارتست از ایجاد زمینه امن و آسایش به گونه ای که باعث رشد و تحول در یکدیگر شوند ، از یکدیگر حمایت نمایند . به کمک یکدیگر موجبات رشد خود ، خانواده و اجتماع را فراهم نمایند .
تولید نسل و بقای آن از طریق تولید مثل ، پرورش نسل و مراقبت از آن بخاطر حفظ و حفاظت از خطرات گوناگون ، صمیمیت و نزدیکی با اعضاء همدلی و تعاون و همکاری ، ارضای نیازهای جنسی به صورت مشروع و بر اساس ضوابط مورد تأیید از وظایف اساسی خانواده می باشد .

محبت همسران به یکدیگر

پیامبر اکرم (ص) فرموده اند : بهترین شما کسی است که برای خانواده اش بهتر باشد و من از همه شما برای خانواده ام بهترم .

همچنین امام صادق (ع) فرموده اند : همسر دوستی از اخلاق پیامبران است .

ازدواج سفید

ازدواج سفید نوعی هم خانه شدن زن و مرد بدون آنکه با همدیگر ازدواج رسمی کرده باشند . در ازدواج سفید صیغه عقد جاری نمی شود و در دفترخانه هم عقدی به ثیت نمی رسد و هم از لحاظ قانونی و هم شرعی جایز نیست .

در مورد ازدواج سفید در مقاله ای کامل در این سایت به آن پرداخته شده است که برای دیدن آن می توانید بر روی ازدواج سفید کلیک بفرمایید .

ازدواج اینترنتی

ازدواج از گذشته تاکنون یکی از چالش های پیش روی انسان ها بوده است و هر عصر ، رسم و رسومات خود را داشته است . انتخاب صحیح همسر یکی از مهمترین مراحل زندگی برای هر پسر و دختری است . در گذشته پیدا کردن همسر مناسب از داخل اقوام ، دوستان و آشنایان بود ولی امروزه با پیدا شدن اینترنت و فضای مناسب این شرایط دستخوش تغیراتی شده است .

آشنایی دختر و پسر در فضای مجازی هم چون چت روم ها ، فیس بوک ، سایت های همسر یابی خود موجب اختلالات زیادی در انتخاب همسر مناسب شده است .

مسئله مهم در این بین پیدا کردن عشق و علاقه واقعی طرفین به یکدیگر است که آیا دختر یا پسری که از طریق فضای مجازی و بعضآ بدون آنکه طرفین همدیگر را ببینند و از وقایع زندگی یکدیگر خبر داشته باشند اقدام به خواستگاری و ازدواج می نمایند ، که این خود موجبات نگرانی را فراهم خواهد آورد .

برای انتخاب همسر مناسب باید ویژگی های شخصیتی و خانوادگی طرف مقابل را مورد تحقیق قرار داد تا بتوان همسری مناسب که موجب آرامس روح و جان  گردد را انتخاب و اقدام به ازدواج نمود .

شرایط صحت ازدواج

  • 1 _ حضور شهود : حضور دو نفر شاهد عادل که مضمون کلام عاقدین را بشنوند و متوجه بشوند ، واجب و ضروری است .
  • 2 _ عدم محرمیت : شرط دوم نکاح صحیح این است که زن و مرد با هم محرم نباشند و یا در مورد آنها شبهه ای وجود نداشته باشد .
  • 3 _ عدم اکراه : شرط دیگر صحت ازدواج این است که هیچکدام از طرفین به ازدواج مجبور نشده باشند .
  • 4 _ نکاح در حال احرام نباشد : اکثریت قریب به اتفاق علما ازدواج در حال احرام را باطل می دانند .
  • 5 _ نکاح دائم باشد : نکاح دائم خود یکی از شرایط صحت ازدواج می باشد . لازم به ذکر است در فقه امامیه ازدواج موقت صحیح می باشد .
  • 6 _ مشخص بودن زوجین : با توجه به اینکه هدف از ازدواج آغاز زندگی مشترک دو انسان است پس وجود زوج و زوجه لازم و ضروری است .
  • 7 _ وجود ولی : نکاح و عقد بدون حضور ولی باطل است . البته مشروط به در قید حیات بودن ولی می باشد و یا در صورتی که ازدواج با حکم دادگاه باشد حضور ولی لازم نیست .

چند همسری و شروط آن

خداوند متعال تعدد زوجات یا چند همسری را به دلائلی جایز گردانیده است و می فرماید :

« وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِی الْیَتَامَى فَانْکِحُوا مَا طَابَ لَکُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَهً » (النساء : 3 )

« اگر نگران آن بودید که نتوانید با یتیمان با عدالت رفتار کنید ، ( از این هم بترسید که نتوانید میان همسران خود ، دادگری کنید ، اما اگر به خود اطمینان داشتید ) با زنان دیگری که ازدواج با آنان برایتان حلال است  و دوستشان دارید ، با دو یا سه یا چهار تا ازدواج کنید . اگر هم می ترسید که نتوانید میان آنها دادگری و عدالت را مراعات نمایید به یک همسر اکتفا کنید .»

چند همسری محدود به چهار همسر است و پیش از آن همچنان که گفته شده جایز نیست .

شروط چند همسری

  • شرط اول : برخورداری مرد از توانایی ایمانی و اخلاقی کافی برای رعایت عدالت  و دادگری میان همسران . زیرا خداوند متعال می فرماید :  « فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَهً » ( النساء : 3 )                                                                                                « اگر نگران آن بودید که نتوانید به عدالت با آنها رفتار کنید ، به یک همسر اکتفا کنید . »
  • شرط دوم : توانایی و تمکن مالی مرد برای تأمین نفقه آنها و جلوگیری از ستم و ظلم اقتصادی به آنان

 

 

1 نظر
  1. رسول خوشیاری می گوید

    سلام مطالب خوبی در مورد ازدواج نوشتید . ممنون

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.